- Burtom Sağlık Grubu
- QCT (Kemik Yoğunluğu Ölçümü)
![Bilgisayarlı Tomografi (QCT Kemik Yoğunluğu)](https://img-burtom.mncdn.com/wp-content/uploads/2022/09/Bilgisayarli-Tomografi-QCT-Kemik-Yogunlugu.jpg)
QCT (Quantative Computed Tomography) nedir ?
Kemik dansitometresi, kemik yoğunluğu kaybını değerlendirmek ve kemik mineral kaybını ölçmek amacıyla uygulanan bir tarama testidir. Osteoporozun yani kemik erimesinin kesin olarak saptanabilmesi için kullanılır.
“En düşük” dozlu protokoller kullanılarak, Tomografi cihazı ile vertebra ve femurun kemik yoğunluğunun ölçülmesine olanak sağlayan yenilikçi ve yüksek teknolojili bir medikal yazılımdır.
Kemik Dansitometri Yoğunluk Ölçümü
Kemik erimesi olarak da adlandırılan “Osteoporoz” kemik kütlesindeki kayıp ile birlikte kırık riskini artırmaktadır.
Kemik yoğunluğu ölçümü için günümüzde en çok kullanılan yöntem DEXA yöntemidir. Bu yöntemde hasta, bir masada hareketsiz olarak yatar pozisyondayken hareketli bir kamera ve ışın kaynağı ile ölçüm yapılır ve elde edilen sonuçlar bilgisayar yardımı ile değerlendirilir. İşlem süresi yaklaşık 10 dakikadır.
Diğer yöntem QCT yöntemidir. (Kantitatif bilgisayarlı tomografi) X ışınları ve bilgisayarlı tomografi kullanılarak yapılır. QCT ile hacimsel ölçüm (üç boyutlu) yapılır ve KMY (Kemik Mineral Yoğunluğu) sonucu gr/cm3 olarak verilir.
Kemik yoğunluğu ölçümü:
• Menopoz dönemindeki kadınlarda,
• Cerrahi olarak menopoza giren (yumurtalıkları alınan) kadınlarda,
• Ailesinde Osteoporoz öyküsü bulunlarda,
• 65 yaşın üzerinde olanlarda,
• Vücudunda küçük düşmelerle kırık oluşanlarda,
• Uzun süre yatağa bağlı kalan hastalarda,
• Bazı ilaçların uzun süreli kullanımı sonrasında,
• Diyabet ve/veya kronik böbrek hastalıklarında,
• Hormonal bozukluğu olan veya uzun süre hormon tedavisi gören hastalara yapılmalıdır.
Tedavi gerektiren hastalarda ise tedavinin etkinliğini değerlendirmek amacıyla kemik kaybının şiddetine göre 1-2 yıllık aralarla tekrarlanmalıdır.
Kemik erimesi (Osteoporoz) hastalığı genellikle ciddi kırıklar oluşmadan fark edilmez. Risk grubundaki kişiler kemik dansitometresi ölçümü ile değerlendirilerek, hastalığın, uygun ilaç kullanımı ile kontrol altına alınıp durdurulması sağlanabilir.
Osteoporoz Nedir?
Osteoporoz kemik kütlesinde azalma ve kemik dokusunun mikroskopik yapısında bozulma sonucunda kemikte kırık riskinin artmasına yol açan bir iskelet hastalığıdır.
Kadınlarda 40 yaşından sonra kemik kütlesinde kayıp başlamaktadır. Bu durummenapoz ile hızlanmaktadır. Kadınlarda menapozun ilk on yılı için de kemik kütlesinin ortalama % 15’i, Erkeklerde ise tüm yaşam boyunca % 20-30 kaybolmaktadır. Kemik kütlesinindeki kayıp oranı arttıkça, kırık riski artmaktadır. Kemik yoğunluğu ölçümü ile hem osteoporoz ve kırık riski hesaplanabilmekte hem de tedavi sonrası takip yapılabilmektedir. Osteoporoztanısı konulan ve tedavi verilen hastalarda kemik yoğunluğu ölçümü tekrarlama süresi ostreopozun derecesine ve verilen tedaviye göre değişmekle birlikte menapozdaki yüksek riskli hastalarda yılda bir, düşük riskli hastalarda 5 yılda bir omurga ve kalça kemik yoğunluğu ölçümü yapılmaktadır.
ENDOJEN (Dahili Faktörler); GENETİK (BEYAZ, SİYAH, ASYALI), İNCE, NARİN YAPI, AÇIK RENK, AİLEDE OSTEOPOROZ HİKAYESİ, YAŞ, KADIN CİNSİ, ERKEN VE CERRAHİ MENAPOZ,MEDİKAL HASTALIKLAR.
EKSOJEN (Harici Faktörler); BESLENME (Ca, Fosfor,Protein), SEDANTER HAYAT (Rahat ve Tembel), YAŞAM TARZI (Sigara, kahve, alkol), GÜNEŞ IŞIĞI YOKSUNLUĞU, İMMOBİLİZASYON, İLAÇLAR, KORTİZON, TİROİD HORMONU, ALUMİNYUMLU ANTİASİTLER, KEMOTERAPİ, HEPARİN.
Menapoz dönemi kadınlarda, 55 yaş üzeri erkeklerde, uzun süre hareketsiz kalanlarda, süt ürünlerini eksik alanlarda, bazı hastalıklarda (sindirim sistemi ile ilgili hastalıkları gibi) çeşitli ilaç kullanımlarında (guatr ilaçları, steriodler gibi) ve fazla kahve tüketiminde osteopoz riski artmaktadır. Osteopoz belirtileri, sırt ve bel tutukluluk, gece terlemesi, halsizlik, kamburluk, boy kısalması gibi bulgularda erken yapılırsa, tedavisi de o kadar yüz güldürücü olacaktır.
Bilgisayarlı Tomografi 384 Kesit
Bilgisayarlı Tomografi ( BT ), vücut içindeki alanların ayrıntılı resimlerini veya taramalarını oluşturmak için özel röntgen ışını kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Farklı açılardan çekilen röntgen görüntülerini birleştirerek kemik, damar ve yumuşak dokuların kesit görüntülerini oluşturur.
(BT) Hangi Hastalıklarda Kullanılır?
- Kemik kırıkları, bozuklukları veya kemik tümörlerinin teşhisinde
- İç organlardaki yaralanmalar ve iç kanamaların belirlenmesinde
- Tümör, enfeksiyon veya kan pıhtısının vücuttaki konumunun belirlenmesinde
- Ameliyat, biyopsi veya radyasyon tedavilerinin planlanmasında
- Biyopsi veya iğne aspirasyonu gibi belirli girişimsel işlemlerde görsel yardım sağlanması
- Kanser, kalp hastalığı, akciğer nodülleri ve karaciğer kitleleri gibi hastalıkları belirlenmesinde
- Kemik direncinin ölçülmesi
- Kanser tedavisi gibi bazı tedavilerin etkinliğinin izlenmesinde
- Kanser evresinin belirlenmesinde
- Kolorektal kanser taraşında
- Böbrek ve mesane taşları
- Ülseratif kolit ve sinüzit gibi enflamatuar hastalıklar
Bilgisayarlı Tomografi (Multislice 384 Kesit Yapay Zeka Destekli) Nasıl Çekilir?
- Bilgisayarlı Tomografi işlemi yapılmadan birkaç saat önce yeme ve içme bırakılmalıdır.
- Giysilerin bir kısmı veya tamamı çıkartılarak hastane önlüğü giyilmektdir. Bu sırada görüntü kalitesini engelleyebilecek kemer, mücevher, piercing, saç tokası, takma diş ve gözlük gibi metal nesneleri çıkartılır.
- Bilgisayarlı Tomografi işlemi sırasında hasta masada yatmaktadır. Bazı Bilgisayarlı Tomografi tiplerinde hastanın yattığı masa sabit cihaz hareketliyken bazı Bilgisayarlı Tomografi tiplerinde ise hastanın yattığı masa hareketli cihaz sabit olabilmektedir. Hastanın yattığı masa dairesel şeklindeki motorlu röntgen kaynağının içinden geçmektedir. Hasta yapılacak tetkike göre masaya sırt üstü veya yüz üstü yatabilmektedir.
- Bilgisayarla Tomografi işlemi sırasında hasta hareket etmeyeceği için rahat bir pozisyonda olması önemlidir. Görüntüleme sırasında hastanın hareket etmesi elde edilecek görüntülerin netliğinde sorun yaratabilmektedir. Bu yüzden işlem sırasında görüntülerin daha net olması için hastanın nefesini tutması istenebilir.
- Hastanın rahat etmesi için köpüklü yastık ve kayışlar kullanılabilir.
- Bilgisayarlı Tomografi görüntülemesi sırasında makineden sesler gelebilmektedir. Hastanın üzerinde bulunduğu masa görüntüleme sırasında küçük hareketler edebilir.
- Bilgisayarlı Tomografi işlemi sırasında hasta odada yalnız kalmaktadır. Ancak radyoloji uzmanının hastayı görebileceği, dinleyebileceği ve konuşabileceği sistem bulunmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Çekim esnasında ne kadar radyasyon alıyorum? Kansere neden olur mu?
Çekim için gerekli minimum radyasyon dozu almaktasınız. Tanısal amaçlı radyasyon dozları kansere neden olmaz.
1 ay önce BT çektirdim, tekrar çekilmenin bana zararı olur mu? BT tetkiki ne kadar aralıklarla istenebilir?
Hayır. Hastalığın tanısı ve takibi için gerekli olduğunda uzman doktor tarafından istenebilir.
Çekim esnasında yanıma neden kimse giremiyor?
Radyasyon güvenliği nedeni ile özel şartlar dışında çekim odasına hastadan başka kimse alınmaz.
Tomografi ilacı kolumda yanma yaptı neden?
Korkulacak bir durum değildir. İlacın yapısından dolayı kolda soğukluk ve yanma hissedilebilir.
Tomografi çektirdikten sonra radyasyon yaydığım doğru mu?
Hayır.
Kaç dakika sürecek?
5-15 dakika
Çekime aç mı geleceğim?
Genel olarak tüm incelemelerin aç karnına yapılması gerekir. Ancak özel durumlarda ve bazı tetkiklerde açlık şartı aranmaz.